2.Formengi og Varpmengi
Formengi falls samanstendur af öllur x-gildum sem fallið tekur. Varpmengi falls samanstendur af öllum y-gildum sem fallið tekur.
Formengi og varpmengi lesin af gröfum falla
Af grafi falls má lesa út formengið af x-ásnum og varpmengið af y-ásnum.
Dragið bláu punktanna og sjáið hvernig formengin og varpmengin breytast.
Æfing 1. Lýsið með eigin orðum hvernig má lesa formengi og varpmengi falls af grafi.
Æfing 2. Finnið formengi og varpmengi fyrir a.m.k tvö gröf (hér að neðan) áður en þið haldið áfram.
Formengi og varpmengi reiknuð út.
Ef graf falls er ekki gefið þarf að reikna formengi og varpmengi út frá jöfnu fallsins.
Þegar formengi er fundið þarf að skoða hvort til séu óleyfileg x-gildi, þ.e. banngildi.
Tvær algengar takmarkanir falla eru:
- Það má ekki deila með núlli.
- Það má ekki taka kvaðratrót af neikvæðri tölu.
Kennslumyndband
Æfing 3. Reiknið formengi eftirfarandi falla. a) b) c) d)
Æfing 4. Reiknið varpmengi eftirfarandi falla. a) b) c) d)
Algeng mistök
Nemendur rugla oft saman formengi og varpmengi.
Skýring
Formengi segir til um hvaða x-gildi eru leyfileg en varpmengi segir til um hvaða y-gildi fallið getur tekið.
Sjálfsmat
Hugsaðu dýpra Af hverju geta sum föll ekki tekið öll x-gildi? Finndu dæmi um fall með takmörkuðu formengi og útskýrðu af hverju.